Month: Նոյեմբերի 2021

Եղնիկը գնաց անտառի խորքը և հանկած տեսսավ գայլին։ Գայլը կանչեց իր խմբին և սկսեցին վազել եղնիկի հետևից։ Եղնիկը ինչքան կարող էր արագ վազում էր։ Գայլերի աառաջնորդը հազիվ կարողացավ դիպչել եղնիկի մարմնին և ճանկռել եղնիկին, երբ հանկած եկավ մի մեծ եղջերու, որը փրկեց եղնիկին և տարավ իր կնոջ մոտ և բուժեցին եղնկին։ Հանկարծ եղջերուն հասկացավ, որ եղնիկը նրա որդին է։ Երբ եղնիկը ուշքի եկավ նույնպես մայրը հասկացավ և այդպես երջանիկ ընտանիք դարձան, բայց եղնիկը ասաց, որ նա շատ պաշտպանված տեղ գիտի, որտեղ էլ նրան մեծացրել են և պահել են։ Հայրն ու մայրը հասկացան, որ նրա տեղը այնտեղ է և միասին գնացին մարդկանց տուն։

Խնդիր․

1․ Գտիր 700 և 500 տարբերությունը։

մ = 200

2․ Գտիր ամենափոքր քառանիշի և ամենամեծ եռանիշի տարբերությունը։

ա = 1

3․ Գտիր 80 և 40 քանորդը։

բ = 2

4․ Գտիր ամենափոքր եռանիշի և ամենափոքր բնական զույգ թվի քանորդը։

ե = 50

 

 

Բարև ձեզ , ես Ալլան եմ։ Այս օր ես կպատմեմ իմ դպրոցի լավ ու վատ կողմերը։ Իմ դպրոցը տարբերվում է մյուս դպրոցներից․ այստեղ պետք է աշխատել համակարգիչներով։ Ես իմ հին մակապարտեզից եմ եկել այս դպրոց։ Ես շատ եմ սիրում այս դպրոցը, որովհետև իմ դպրոցում մենք շատ ճամփորդում ենք, նաև  մենք գնում ենք եռօրյա ճամփորդությունների։ Իմ դպրոցում երբ ամառ է ,  դպրոցը  դառնում է ճամբար։ Ես չեմ սիրում, որ իմ դպրոցի երեխաները շատ անփույթ են և երբ ես մտնում եմ պետքարան, տեսնում եմ, որ երեխաները ջուրը  չեն քաշում։ Այդ ամենն են իմ դպրոցի թերություները և դրական կողմերը։

Из учебника стр. 24 — 25

Прочитай. Отгадай, какое это животное.

В дверь вошло животное
До того голодное:
Съело веник и метлу,
Съело коврик на полу,
Занавеску на окне
И картину на стене,
Со стола слизнуло справку
И опять пошло на травку.

коза

Прочитай отрывок из книги «Секреты орфографии». О каком правиле в нём говорится?
Есть в алфавите буква — ъ (твёрдый знак). Какую же работу он выполняет? Оказывается, твёрдый знак занимается подсказками: если в слове есть приставка, которая оканчивается на согласную, то перед буквами е, ё, я, ю ставится ъ. Например: съела, подъём, разъярённый, адъютант. Твёрдый знак называют разделительным: подсказчик разделяет приставки и корни.

Прочитай слова.

Сель съел; пойдём — подъём; отец — отъезд;
Сёма — съёмка; ёж — съёжился; обязан — объяснил.

Найди «лишнее» слово в каждой группе слов. Запиши в два столбика, вставляя пропущенные буквы.
Колосья, друзья, подъезд, вьюга.
Съедобный, под..ём, ш..ём, в..езд.
Кон..ки, пал..цы, с..ел, тен.., бол..шой.

Вставь ъ или ь.
С..едобные грибы, верные друз..я, с..ёжился от мороза, быстрые руч..и, под..езд школы, об..яснил задачу, с..ехал с горы, вз..ерошенный воробей, об..явление в газете, смешные обез..янки, тёмной ноч..ю, сильная в..юга.

С тремя любыми сочетаниями слов составь предложения. Запиши их.

Домашнее задание:

Из учебника «Русский язык»

стр. 25 Упр. 4

Ջրաղացի դռան առջև, կանաչ ուռենու տակ, թիկն էր տվել ջրաղացպանը և չիբուխը գոհ ծխում. էր։ Կողքին նստել էր կինը, իսկ նրանց աչքերի առջև մի սիրուն մանուկ, նրանց երեխան, խաղ էր անում:

Մեղմիկ սոսափում էր ուռենին, և ջրաղացն անուշ մտմտալով, ասես հին օրերից մի հին հեքիաթ էր պատմում:

Ինչպես եղավ, մի օր այդ սիրուն մանուկը վազելով թիթեռնիկի հետևից, հեռացավ ջրաղացից, ընկավ մացառների մեջ, անցավ ձորակից ձորակ, կորցրեց ջրաղացի շավիղը ու գնաց, գնաց, հասավ մեծ ճանապարհին, նստեց եզերքին ու լաց եղավ:

Անցավ մի քարավան. մի ուղևոր տեսավ լացող մանուկին, խղճաց, վեր առավ և իր հետ տարավ:

Տարավ իր տունը, և որովհետև զավակ չուներ, որդեգրեց նրան:

Մանուկը մեծացավ, դարձավ մի շնորհալի երիտասարդ:

Ամենքը սիրում էին նրան և ուրախանում նրա վրա, բայց նա տխուր էր, միշտ տխուր:

Երբ երեկոները մենակ նստում էր իրենց շքեղ պատշգամբում, որի շուրջը բացվում էր պարտեզը հովասուն ծառերով և կարկաչուն շատրվաններով՝ նրա հոգին սլանում էր մի ուրիշ վայր, որ հեռավոր երազի պես մեկ երևում էր, մեկ չքանում…Երևում էր մի խեղճ ջրաղաց զմրուխտյա գետակի վրա, որ օր ու գիշեր մանկության պես սիրուն մի հին հեքիաթ էր պատմում, տեսնում էր երկու հարազատ դեմքեր՝ նստած կանաչ ուռենու տակ. մեկը մտքի մեջ ընկած չիբուխ է ծխում, մյուսը արցունքոտ աչքերով նայում է հեռուն:

-Ինչո՞ւ ես տխուր, իմ որդի, -ասում էր հարուստ հայրը նրան.-ի՞նչդ է պակաս, թե՞ սեր ունիս մի աղջկա, հայտնի՛ր, թե ինչ կա…

Եվ խնջույք էր սարքել բարի հայրը որդուն ուրախացնելու համար. դահլիճները լուսավորված էին ջահերով. նազելի աղջիկները պատել էին երտասարդի շուրջը, ասում էին ու ծիծաղում:

Եվ երիտասարդը մի օր զգույշ դուս ելավ դահլիճներից, անհայտացավ խավարի մեջ ու էլ չվերադարձավ:

Նա գնաց, շրջեց, թափառեց շատ ու շատ տեղեր, հարցուփորձ արավ և մի օր վերջալույսի շողերի տակ տեսավ զմրուխտյա գետակի վրա մի խեղճ ջրաղաց: Տեսավ՝ ջրաղացին կռնակը տվել է մի հին խրճիթ, որի բուխարիկից մարմանդ ծուխ է ելնում:

Մոտեցավ խրճիթին, կամացուկ նայեց լուսամուտից ներս. նստել էր մի ալևոր մարդ և մտախոհ չիբուխ էր ծխում. մի երերուն պառավ ցամաքած ձեռքերով սեղան էր փռում:

Երբ նրանք հացի նստան, պառավը վերցրեց մի կտոր հաց ու ասավ.

-Ա՛յս էլ որդուս բաժինը:

-Ա՜յ կնիկ, այս քանի տարի է, միշտ էլ որդուս բաժինն ես պահում ու առավոտ անծանոթ անցորդներին տալիս…

Հե՜յ, մեր որդին էլ չի գա:

-Ա՜յ մարդ, Աստված գիտե, մեր որդին հիմի ո՞ր պատի տակ կուչ է եկել. ուրիշի մոր ձեռքին է նայում, կարող է այն մոր տղան էլ հեռու տեղ է, ու ես նրան իմ որդու բաժինն եմ տալիս. ի՞նչ իմանաս, կարող է նա էլ իմ որդուն իրենի բաժինն է տալիս…

Այդ միջոցին ներս ընկավ որդին, գրկեց մորն ու հորը, համբուրեց և լացեց:

-Ա՜, ա՜ , մեր որդին,- բացականչեցին ծերունիները և գրկներն առան իրենց կորած, կարոտած որդուն և լաց եղան:

Օջախի մեջ կարմիր կրակը ուրախ-ուրախ թևին է տալիս, պայծառ ու տաք ժպիտով լցնում է երջանիկ խրճիթը:

Ջրաղացը անուշ-անուշ մտմտալով, մանուկ օրերից մի հեքիաթ է պատմում՝ մանկության պես սիրուն , մանկության պես ոսկի…

Առաջադրանքներ

1.Պատմվածքից դո՛ւրս գրիր համեմատությունները։

մանկության պես սիրուն , մանկության պես ոսկի

2.Ընդգծված բառերը փոխարինի՛ր հոմանիշներով։

շավիղ —  ճանապարհ

մանուկ — երեխա

շքեղ — պերճ

չքանալ — աներևութանա

հարուստ — ունևոր

վերջալույս —  մայրամուտ

ալևոր — ծերունի

պես — նման

3.Տրված արահայտությունները գրի՛ր մեկ բառով․ թևին տալ, ներս ընկնել, լաց լինել, թիկն տալ։

թևին տալ — թռչել (բոցթևին է տալիս)

ներս ընկընել — հապշտապ որևէ տեղ մտնել

լաց լինես — լալ

թիկն տալ — թիկնել

4.Տեքստից դուրս գրի՛ր  ուրիշի ուղղակի խոսք արտահայտող նախադասությունները։

-Ինչո՞ւ ես տխուր, իմ որդի, -ասում էր հարուստ հայրը նրան.-ի՞նչդ է պակաս, թե՞ սեր ունիս մի աղջկա, հայտնի՛ր, թե ինչ կա

-Ա՛յս էլ որդուս բաժինը:

-Ա՜յ կնիկ, այս քանի տարի է, միշտ էլ որդուս բաժինն ես պահում ու առավոտ անծանոթ անցորդներին տալիս…

Հե՜յ, մեր որդին էլ չի գա:

-Ա՜յ մարդ, Աստված գիտե, մեր որդին հիմի ո՞ր պատի տակ կուչ է եկել. ուրիշի մոր ձեռքին է նայում, կարող է այն մոր տղան էլ հեռու տեղ է, ու ես նրան իմ որդու բաժինն եմ տալիս. ի՞նչ իմանաս, կարող է նա էլ իմ որդուն իրենի բաժինն է տալիս

-Ա՜, ա՜ , մեր որդին,- բացականչեցին ծերունիները և գրկներն առան իրենց կորած, կարոտած որդուն և լաց եղան

5.Առանձնացնել բացականչական և հարցական նախադասությունները․ դիտարկի՛ր դրանց իմաստային տարբերությունները և կետադրությունը։

Ինչո՞ւ ես տխուր, իմ որդի, -ասում էր հարուստ հայրը նրան.-ի՞նչդ է պակաս, թե՞ սեր ունիս մի աղջկա, հայտնի՛ր, թե ինչ կա —  Ինչո՞ ւ ես տխուր, —  ասում է հարուստ հայրը նրան, — սիրահարվե՞լ ես 

-Ա՜յ մարդ, Աստված գիտե, մեր որդին հիմի ո՞ր պատի տակ կուչ է եկել. ուրիշի մոր ձեռքին է նայում, կարող է այն մոր տղան էլ հեռու տեղ է, ու ես նրան իմ որդու բաժինն եմ տալիս. ի՞նչ իմանաս, կարող է նա էլ իմ որդուն իրենի բաժինն է տալիս — Ա՜ յ մարդ աստված գիտի հիմա որտեղ է մեր վորդին, որ եղ է կուչ եկել հաստանտ ուրիշ տերի մոտ է ապրում կարող է նրա իսկակն տղան հեռու է ապրում ու ես նրան իմ որդու ուտելիքն եմ տալիս

Հե՜յ, մեր որդին էլ չի գա — մեր վորդին կյանխում չի գա

6.Նկարագրի՛ր խրճիթը։

Խրճիթը փոքր, կոտրված, տգեղ էր։

7.Բնութագրի՛ր տղային։

Տղան խաղասեր, բարի, իր իսկական վայր գտնող, գեղեցիկ էր։ 

9.Առանձնացրո՛ւ տղայի ծնողներին բնութագրող հատվածները։

թիկն էր տվել ջրաղացպանը և չիբուխը գոհ ծխում. էր։ Կողքին նստել էր կինը, իսկ նրանց աչքերի առջև մի սիրուն մանուկ, նրանց երեխան, խաղ էր անում:

10.Պատմվածքի իմաստը արտահայտող ասացվածներ ընտրի՛ր։

Այս հեքիաթի իմաստը այն է, որ ընտանիքից լա տեղ չկա

11.Պատմվածքը համեմատի՛ր  Հ․ Թումանյանի <<Ամենից լավ տունը>>  բանաստեղծության հետ։

Հ․Թումանյանի գրած բանաստեղծության իմաստը հապընկնում է այս հեքիաթի իմաստի հետ։

Վասկո դա Գամայի ղեկավարած նավատորմը դեպի Հնդկաստան տանող ծովային ճանապարհի հայտնագործման նպա­տակով, շրջանցեց Աֆրիկան հարավից,ապա  հասավ Հնդկաստան և միաժամա­նակ ապացուցեց, որ Աֆրիկան առան­ձին մայրցամաք է:

Աֆրիկայի հյուսիսային և հյուսիս- արևելյան շրջանները մարդկության հնագույն բնօրրաններից են: Այստեղ՝ Նեղոս գետի ստորին հոսանքում էր գտնվում Հին Եգիպտոսը, որը հայտնի է իր բուրգերով: Հետաքրքիր է, որ այս շրջաններից հարավ ընկած է աշ­խարհի ամենամեծ անապատը՝ Սահարան՝ իր անծայրածիր և անան­ցանելի անապատային ավազներով:

Սահարան, մայրցամաքի բարձրադիր ափերը, նրա կենտրոնական շրջանների խոնավ ու տոթ օդը, դժվարանցանելի անտառները բնականարգելքներ են հանդիսացել Աֆրիկայի Ներքին շրջանների հետազոտման հարցում: Այս մայրցամաքի ներքին շրջաններին աշխարհը ծանոթացավ եվրոոպացիների միջոցով, հիմնականում 1850-ական թվականներից  կատարված հետազոտությունների արդյունքում: Աֆրիկայի ներքին շրջանները հետազոտել են շատ ճանապարհորդներ, արշավախմբեր, որոնցից տանձնանում են անգլիացի հետազոտող Դավիթ Լիվինգստոնի գլխավորած արշավախմբի  30 տարի կատարած ուսումնասիրությունները:

Լիվինգստոնը հասարակածից հարավ ընկած առաջին ուսումնասիրողներից է:  Օգտտվելով տեղաբնիկների բարյացակամ վերաբերմունքից՝ նա ճանապարհորդում է Հարավային Աֆրիկայով: Ձամբեզի գետի գետաբերանից դեպի ակունք շարժվելով նա հայտնաբերում է աշխարհի գեղատեսիլ ջրվեժներից մեկը և այն կոչում է Անգլիայի թա­գուհի Վիկտորիայի անունով: Տանգանիկա և Նյասա լճերի հայտնագործումը և Վիկտորիա լճի ուսումնա­սիրությունը Լիվինգստոնին մղում են նոր ճանապարհորդություն­ների, որոնց նպատակը Աֆրիկայի ամենաերկար գետի՝ Նեղոսի ակունքների հայտնադործումն Էր: Վիկտորիա լիճ թափվող գետերի ուսումնասիրության արդյունքում Լիվինգստոնը հայտնագործեց Նեղոսին ծնունդ տվող վտակներից Սպիտակ Նեղոսը:

Իսկ ինչո՞ւ Է Նեղոսն այդպիսի հետաքրքրություն առաջացրել: Պարզվում Է, որ դեռևս Հին Եգիպտոսում դարեր շարունակ Նեղոսը առեղծվածային է համարվել: Եվ դա պատահական չէ:

Նայիր Աֆրիկայի քարտեզին և կտեսնես, որ Նեղոսը, կտրելով տոթակեզ հսկա անապատները, չի ցամաքում և հոսելով Եգիպտոսով՝ թափվում է Միջերկրական ծով: Նեղոսի առեղծվածի լուծումը նրա ակունքների հայտնբերումն էր, որը վերագրվում է Լիվինգստոնին: Լիվինգստոնը, բազմաթիվ դժվարություններ կրելով, Կենտրոնական Աֆրիկայում ուսումնասիրել է Կոնգո գետի վերին հոսանքի շրջանները: Կոնգոյի ստորին հոսանքում գտնվող աստիճանակերպ ջրվեժներից մեկն այժմ կոչվում է Լիվինգստոնի անունով:

Աֆրիկայի նշանավոր հետազոտողներից է Լիվինգստոնի գործը շարունակող անգլիացի Սթենլին, որն անհայտ կորած, արդեն հյուծված ու հիվանդ Լիվինգստոնին գտնելուց հետո շարունակեց նրա գործը: Հանդիպելով տեղաբնիկների դիմադրությանը, ենթարկվելով մեծ վտանգների՝ Սթենլին Կենտրոնական Աֆրիկայում հայտնագործեց աշխարհագրական նոր օբյեկտներ, որոնց նկարագրերը նա հրատարակեց «Աֆրիկայի խորքերում» գրքում:

Հարկ է նշել, որ ինչպես մյուս ճանապարհորդությունները, այնպես էլ Աֆրիկայի հետազոտումը, իր դրական կողմերով հանդերձ հանգեցրեց նաև բացասական հետևանքների: Եվրոպացիները սկսեցին Աֆրիկայի տեղաբնիկներին՝ նեգրերին, որպես ստրուկներ վաճառել նոր հայտ­նագործված Ամերիկայում:

 

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ինչո՞ւ Աֆրիկայի ներքին շրջանները մինչև 1850- ական թվականները դեռևս անհայտ էին մնում եվրո­պացիների և ասիացիների համար:
2. Ի՞նչ իրադարձություններ և պայմաններ խթանեցին Աֆրիկայի ներքին շրջանների ուսումնասիրություննե­րին:
3. Դասընկերոջդ հետ քննարկի՜ր, թե ինչ դրական և բացասական հետևանքներ ունեցան Աֆրիկայի ներքին շրջանների ուսումնասիրությունները:

Սահարա անապատը. Աֆրիկայի բարձրադիր ափերը, կենտրոնական շրջանների խոնավ ու տոթ օդը, դժվարան­ցանելի անտառները բնական անմատչելի արգելքի դեր են կատարել մայրցամաքի ներքին շրջանների հետազոտման գործում: Դավիթ Լիվիգստոնը հայտնագործեց Ձամբեզի և Կոնգո գետերի վրա գտնվող Վիկտորիայի և իր անունով կոչվող’ Լիվինգստոնի ջրվեժները և այլն:

 

Муравей спустился к ручью: захотел напиться. Волной плеснуло на муравья. Он стал тонуть. Голубка несла ветку. Она увидела — муравей тонет, и бросила ветку муравью в ручей. Муравей спасся. Расставил охотник сеть на голубку, а муравей подполз и укусил охотнику ногу. Охотник охнул и уронил сеть. Голубка вспорхнула и улетела.
(Л. Толстой)

Расскажи, как голубка спасла муравья. Она увидела  муравей тонет, и бросила ветку муравью в ручей.
Как муравей спас голубку? Муравей спасся. Расставил охотник сеть на голубку, а муравей подполз и укусил охотнику ногу.
Чему учит эта история? Эта история учет тому чтобы все помогали  друг другу.

Муравьи, ручьи, листья, вьюга. 
В этих словах есть разделительный ь, который разделяет согласный и гласный в слове. Ь сообщает о том, что следующим нужно произносить звук [й’].

Измени слова так, чтобы вместо одного предмета было названо много таких же предметов.
Образец: ручей — ручьи.
Перо _ перья , колос колосья, соловей соловьи, воробей воробьи, лист листья, стул стулья, брат братья, крыло крылья, дерево деревья.

Составь предложения со словами: листья, перья, воробьи, стулья, деревья.

Листья лежали на земле.

У петуха есть красные перья.

Воробьи сидят на деревьях.

Стулья стоят возле стола.

У нас в саду много деревьев.

Прочитай предложения. Определи их тему.
Осень листьями, словно золотом, дорогу себе устилает.
Полетели лебеди — понесли на крыльях зимушку.

осень

Прочитай пословицы и объясни их смысл.
Без терпенья нет уменья.
Повторенье — мать ученья.
Дружба крепка не лестью, а правдой и честью.

Հրազդանից Գյումրի երկու ժամ է քսանինը րոպե և հարյուր քառասուներկու կիլոմետր է։ Հրազդանից Գյումրի գնալիս ացնում ես անցնել Արագածոտնի մարզով։

Հրազդանից մինչև Կապան կա երկու ճանապարհ։ Մեկով գնալիս հարկավոր է հինգ ժամ քառասունյոթ րոպե, իսկ ճանպարիհի երկարությունը  երեք հարյուր տսանութ կիլոմետր է, իսկ միուս ճանապարհով հարկավոր է գնալ վեցը ժամ քսանութ րոպե և երեք հարյուր հիսուներկու կիլոմետր։ Հրազդանից գնալիս Կապան անցնում ես Գեղարքունիքի և Վայոց ձորի մորզերով։